(PLVN) – Bộ Tư pháp vừa đề xuất sửa đổi Luật Công chứng, theo đó bên cạnh mô hình công ty hợp danh, Văn phòng công chứng (VPCC) có thể sẽ được tổ chức theo loại hình doanh nghiệp tư nhân nhằm giảm thiểu chi phí cơ sở vật chất và nhân sự.
Hình thức văn phòng công chứng theo loại hình doanh nghiệp tư nhân là gì?
Theo Bộ Tư pháp, từ khi Luật Công chứng năm 2014 có hiệu lực, đội ngũ công chứng viên (CCV) và tổ chức hành nghề công chứng (TCHNCC) đã tăng trưởng đáng kể, với số lượng CCV tăng 2,7 lần và số lượng TCHNCC tăng hơn gấp đôi. Cả về số lượng lẫn chất lượng, đội ngũ CCV đã có nhiều bước tiến, các TCHNCC cũng ngày càng chuyên nghiệp hơn. Trong 5 năm thực hiện Luật Công chứng 2014, hơn 27 triệu việc công chứng và gần 60 triệu việc chứng thực đã được thực hiện, thu về hơn 8 nghìn tỷ đồng từ phí công chứng và gần 350 tỷ đồng từ phí chứng thực. Tổng thu nhập từ thù lao công chứng đạt hơn 1.360 nghìn tỷ đồng, và số thuế nộp ngân sách nhà nước vượt qua 1.600 tỷ đồng.
Tuy nhiên, việc bắt buộc VPCC hoạt động dưới hình thức công ty hợp danh đã bộc lộ nhiều hạn chế. Nhiều văn phòng chỉ có 1 công chứng viên thực sự hành nghề, trong khi công chứng viên hợp danh còn lại chỉ là người “đi mượn”, “đi thuê”. Điều này gây ra khó khăn về nhân sự, chi phí duy trì và không đảm bảo sự ổn định lâu dài. Hơn nữa, tình trạng thay đổi công chứng viên thường xuyên đã làm phức tạp công tác quản lý nhà nước.
Vì thế, Bộ Tư pháp đề xuất cho phép VPCC được tổ chức theo mô hình doanh nghiệp tư nhân nhằm phù hợp với các địa bàn có nhu cầu công chứng ít, giảm thiểu chi phí hoạt động.
Nâng cao chất lượng của đội ngũ công chứng viên
Dù số lượng CCV tăng lên nhanh chóng, chất lượng vẫn chưa đồng đều. Một số CCV thiếu chuyên môn, nghiệp vụ và vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, việc phân bổ CCV chưa hợp lý, tập trung nhiều ở các thành phố lớn, trong khi các khu vực khác vẫn thiếu hụt nhân sự.
Do đó, dự thảo Luật Công chứng sửa đổi sẽ đề ra những quy định nhằm phát triển đội ngũ CCV có kế hoạch và định hướng rõ ràng, đảm bảo đáp ứng nhu cầu xã hội về số lượng cũng như phân bổ hợp lý. Quy trình bổ nhiệm CCV cũng sẽ được điều chỉnh theo Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 12/5/2020 của Chính phủ về đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Dự thảo cũng đề cao vai trò của TCHNCC là bộ máy hỗ trợ công chứng viên về mặt hành chính, cơ sở vật chất, thuế, phí, và thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. Văn bản công chứng không bắt buộc phải có con dấu của TCHNCC để có hiệu lực mà con dấu này chỉ dùng cho các văn bản hành chính.
Với các sửa đổi này, Luật Công chứng kỳ vọng sẽ đáp ứng được yêu cầu về cả số lượng và chất lượng CCV, đảm bảo cung cấp dịch vụ công chứng kịp thời, đặc biệt ở những địa bàn khó khăn.